MAKÜ laboratuvarında HIV için yeni molekül araştırması

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halilibrahim Çiftçi, HIV’e yönelik ilaç geliştirme çalışmalarını üniversitede kurduğu laboratuvarda sürdürüyor. 

MAKÜ’de 2024 yılı sonunda göreve başlayan Çiftçi ve ekibi, HIPPO adı verilen maddeyi geliştirerek virüsün bulunduğu hücreden çıkışını engellemeyi amaçlıyor. 

İlaç araştırmalarında yapay zekâdan yararlanılıyor 

Ekip, yapay zekâ destekli bilgisayar çalışmalarından yararlanarak araştırmada kullanılan maddenin daha etkili hâle getirilmesi ve hücre içine daha kolay ulaştırılması üzerinde çalışıyor. 

Çiftçi’nin Japonya’daki araştırmaları sırasında temelleri atılan çalışma, Türkiye’de TÜBİTAK ve Avrupa Birliği destekli projelerle geliştirildi. Çiftçi, bu süreçte edindiği deneyimi bugün MAKÜ’deki laboratuvar çalışmalarına aktarıyor. 

Laboratuvarın önemli bir bölümünün Japonya’da kurulan Science Farm şirketinden sağlanan kaynaklarla oluşturulduğunu belirten Çiftçi, burada kanser gibi diğer hastalıklara yönelik ilaç araştırmaları da yürütüyor. 

Hedef virüsün diğer hücrelere yayılmasını önlemek 

HIV tedavisinde kullanılan ilaçlar, virüsün çoğalmasını sınırlandırarak hastalığın kontrol altında tutulmasına yardımcı oluyor. Virüsün vücuttan tamamen uzaklaştırılmasına yönelik araştırmalar ise sürüyor. 

Çiftçi ve ekibinin çalışmasında, yeni oluşan virüslerin bulundukları hücreden dışarı çıkmasını engelleyecek bir yaklaşım araştırılıyor. Böylece diğer hücrelere yayılmalarının önlenmesi amaçlanıyor. 

Araştırmada ayrıca virüs taşıyan hücrelerin, içlerindeki virüslerle birlikte ortadan kaldırılması üzerinde çalışılıyor. 

Henüz insanlar üzerinde denenmedi 

Çalışma, laboratuvar ortamında devam ediyor. İnsanlar üzerinde henüz denenmeyen maddenin tedavide etkili ve güvenli olup olmadığının belirlenmesi için ileri araştırmalara ihtiyaç bulunuyor. 

Çiftçi ve ekibi, MAKÜ’de yürüttükleri çalışmalarla HIV tedavisinde kullanılabilecek bir ilaç geliştirmeyi amaçlıyor.